Legionellawetgeving en Beheersplan

In de legionellawetgeving staat dat in een beheersplan legionellabestrijding, verplicht een risico-analyse moet zijn opgenomen. Om alles onder controle te houden, moet je regelmatig monsters laten nemen en de rapportages vermelden. In het plan moet ook beschreven staan op welke manier je denkt legionellabesmetting te voorkomen en wat er gedaan moet worden als er een legionellabesmetting wordt geconstateerd.

Je kunt voor het nemen van de watermonsters en het onderhoud van het watersysteem een gespecialiseerd bedrijf inhuren, dat alles voor je onder controle houdt. Bij een eventuele besmetting kan een watersysteem volledig worden gedesinfecteerd. Er zijn legionellaveilige douchekoppen en waterslangen te koop voor bedrijven die doucheruimtes beschikbaar stellen voor gasten of werknemers en er zijn ook andere hulpmiddelen op de markt. Voor uitgebreide informatie over legionellawetgeving en het beheersplan kun je kijken op de website van de Rijksoverheid.

Wat is legionellose - legionella

afbeelding - Wat is legionellose - legionella

Legionella is de naam van een bacterie die een luchtweginfectie kan veroorzaken (legionellose). De bacterie komt van nature voor in water en in grond. De bekendste vorm van legionellabesmetting wordt wel veteranenziekte genoemd, dit is een ernstige vorm van een longontsteking met hoge koorts, die erg gevaarlijk is. Toch wordt niet iedereen ziek van de legionellabacterie, of maar een heel klein beetje, meestal  griepachtige verschijnselen die na een paar dagen weer over zijn. Met name mensen met weinig weerstand, of mensen boven de 60 jaar zijn bevattelijk voor deze ziekte.

Wat zijn symptomen van de veteranenziekte?

afbeelding - Wat zijn symptomen van de veteranenziekte?

De tijd tussen besmetting met de bacterie en de eerste ziekteverschijnselen varieert van  2 tot 18 dagen. De verschijnselen zijn: snel opkomende hoofdpijn, spierpijn, een ziek gevoel, hoge koorts, hoesten, kortademigheid, grote vermoeidheid en verwardheid. Eigenlijk lijkt het op zware griep gecombineerd met longontsteking. Het is belangrijk dat het meteen wordt herkend, want een snelle behandeling is noodzakelijk. Omdat mensen soms pas na langere tijd ziek worden, is de link naar de bron van besmetting niet altijd duidelijk.

Hoe is de ziekte te behandelen?

afbeelding - Hoe is de ziekte te behandelen?

Het is belangrijk dat er direct een behandeling met de juiste antibiotica wordt gestart, hoe sneller dit gebeurt, hoe beter. Soms wordt er niet meteen aan legionellabesmetting gedacht, en wordt de ziekte behandeld als een “gewone longontsteking”, het kan de genezing vertragen of tegenwerken. Wanneer er niet op tijd wordt behandeld, of op een verkeerde manier, kan de patiënt overlijden.  Het kan behoorlijk lang duren voordat iemand weer de oude is. Er is geen inenting of iets dergelijks tegen legionellabesmetting.

Hoe loop je een besmetting op?

afbeelding - Hoe loop je een besmetting op?

Een besmetting met de legionellabacterie ontstaat alleen door het inademen van de bacterie, dat kan bijvoorbeeld wanneer er gesproeid wordt met besmet water, of wanneer je onder de douche staat, waar besmet water uit komt. Het drinken van besmet water is niet gevaarlijk. Je kunt iemand anders ook niet besmetten en huisdieren zorgen ook niet voor een besmetting. Overal waar met water wordt gewerkt moet rekening worden gehouden met besmettingsgevaar. Zwembaden, of sauna’s met whirlpools en bubbelbaden, maar ook thuis, kun je besmet raken.

Legionellapreventie

Besmetting gebeurt dus door inademing van besmette waterdeeltjes die in de lucht zweven. Je moet dus zien te voorkomen dat het water besmet raakt. De legionellabacterie houdt van stilstaand water met een gemiddelde temperatuur, zo tussen de 25 en 45°C. Wanneer de omstandigheden voor de bacterie ideaal zijn, vermeerderen ze in hoog tempo. Het drinkwater in Nederland voldoet aan hoge eisen en zal niet gauw een legionellabesmetting geven.

Wel is het goed om rekening tet houden met het volgende:

Laat aanpassingen aan de drinkwaterinstallaties altijd uitvoeren door een erkend vakman.Zor g dat de warmwaterinstallatie staat afgesteld op tenminste 60°C en gebruik warm en koud water wekelijks. Wanneer er langere tijd geen gebruik is gemaakt van een watertappunt, bijvoorbeeld een kraan of douche, spoel deze dan eerst goed door, om het water te verversen.

Apparaten die sproeien of vernevelen moeten regelmatig worden schoongemaakt of doorgespoeld. Zorg ervoor dat er geen water blijft staan in ongebruikte apparaten. In een week kunnen er al heel wat bacteriën groeien.Wanneer het water van een apparaat  regelmatig boven 60°C komt, bijvoorbeeld bij een koffiezetter, is er geen gevaar, en ook water dat niet wordt verneveld, zoals in een gieter, is geen gevaar voor legionellabesmetting. Luchtbevochtigers, die met water moeten worden gevuld,  alleen vullen met afgekoeld, gekookt water en wekelijks verversen.

In de legionellawetgeving wordt aangegeven dat een legionellabeheersplan voor een aantal bedrijven verplicht is. Denk hierbij aan ziekenhuizen, hotels, zwembaden en sauna’s, maar ook de autowasstraat, staalbedrijven en kassen moeten zo’n plan hebben. Meer informatie is te vinden op de website van de Rijksoverheid onder het kopje Legionella.